Teza o sistemskom otporu egzistencije i apsurdu intencionalne autolimitacije

Egzistencija pojedinca unutar realnog sveta obeležena je primarnim stanjem inercije i sistemskog otpora. Život kao takav nije neutralno okruženje koje spontano održava jedinku; pre bi se mogao definisati kao proces koji teži entropiji ukoliko mu se svesno ne suprotstavi odgovarajući nivo individualnog truda. Da bi pojedinac ostvario i održao tek bazični, prosečni nivo funkcionalne egzistencije — odnosno apsolutni socioekonomski i biološki minimum — neophodno je kontinuirano usmeravanje unutrašnjih resursa i radne energije. Izostanak svesnog napora ne rezultira stacionarnim stanjem, već neminovnim ispadanjem iz sistemskog koloseka i degradacijom uslova života.

Pored ove primarne prepreke u vidu same prirode egzistencije, ljudsko društvo ne predstavlja skup izolovanih celina, već dinamički sistem u kome su svi akteri u neprekidnoj relacijskoj uslovljenosti. Svaki pojedinac egzistira u uslovima ograničenih resursa, čime društvena stvarnost nužno poprima takmičarski karakter. Ovaj takmičarski domen ne mora primarno definisati osećaj lične ispunjenosti ili sreće, ali diktira funkcionalnu raspodelu uloga u zajednici. Svet je primarno ustrojen na odnosima ponude, potražnje i uzajamnih interesa, te se pozicije od višeg značaja i uticaja unutar bilo koje hijerarhije — poput mesta prvog golmana u vrhunskom sportskom kolektivu — raspodeljuju na osnovu merljivog kvaliteta i koristi koju sistem ima od konkretnog pojedinca. Ispoljena sposobnost jedinke jeste primarni kriterijum njenog pozicioniranja u strukturi.

Kada se ustanovi da su i sami uslovi egzistencije i spoljašnje društveno okruženje strukturno zahtevni i u stalnoj opoziciji prema težnjama pojedinca, otvara se ključno pitanje opravdanosti unutrašnjih, psiholoških barijera. Postavljanje subjektivnih granica — u vidu uverenja o sopstvenoj neadekvatnosti usled nepovoljnije startne pozicije ili nedostatka prirodnih predispozicija — predstavlja fundamentalni apsurd. Ako se spoljašnje okolnosti posmatraju kao objektivni hendikep u odnosu na konkurentske aktere, unutrašnje samoograničenje deluje kao dobrovoljno produbljivanje tog hendikepa. U kontekstu ogledne situacije dvaju boraca, u kojoj jedan poseduje fizičke prednosti u vidu visine, mase i brzine, odluka slabijeg borca da sam sebi nanese dodatnu povredu postavljanjem unutrašnjih ograničenja ne menja objektivan odnos snaga, već izvesnost sopstvenog poraza dovodi do potpunog automatizma. Samoograničenje je, stoga, čin unutrašnje subverzije kojom pojedinac preuzima ulogu sopstvenog protivnika pre samog ulaska u egzistencijalnu borbu.

Postavlja se, stoga, sledeće pitanje: koja je svrha nametanja ograničenja samom sebi i zašto bi pojedinac sopstvenim izborom naneo sebi štetu time što bi odustao od cilja pre nego što je i započeo borbu za njega?